Küresel elektrikli araç (EV) pazarı, 2024 yılının ilk ayında beklentilerin altında bir performans sergileyerek hafif bir düşüş yaşadı. Uzun bir büyüme döneminin ardından, ocak ayı satış verileri, Nisan 2020’den (COVID-19 pandemisinin küresel pazarları derinden etkilediği dönem) bu yana ilk kez yıllık bazda bir düşüşe işaret ediyor. Bu durum, sektördeki yavaşlamanın derinleştiği endişelerini beraberinde getirdi.
Ocak 2024’te dünya genelinde toplam 808.000 adet elektrikli araç (bataryalı elektrikli araç – BEV ve şarj edilebilir hibrit araç – PHEV) satışı gerçekleşti. Bu rakam, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 1’lik bir daralmayı temsil ediyor. Pazardaki bu soğuma, özellikle Avrupa’daki sübvansiyon kesintileri ve ekonomik belirsizlikler gibi çeşitli faktörlere bağlanıyor.
Küresel Satışlar ve Pazar Payı
Ocak ayında kaydedilen 808.000 adetlik satış içinde, saf elektrikli araçlar (BEV) 534.000 adetle önemli bir paya sahipken, şarj edilebilir hibrit araçlar (PHEV) 274.000 adet olarak kayıtlara geçti. Bu satışlar neticesinde, küresel otomobil pazarındaki elektrikli araç payı yüzde 14,8 olarak gerçekleşti. Bu oranın yüzde 9,8’i BEV’lerden, yüzde 5,0’ı ise PHEV’lerden oluştu. Geçtiğimiz aylardaki sürekli artışın ardından bu oranlardaki durağanlık dikkat çekiyor.
Bölgesel Görünüm: Avrupa, Amerika ve Çin
Avrupa’da Düşüş Hızlı
Elektrikli araç penetrasyonunda öncü bölgelerden biri olan Avrupa, ocak ayında satışlarda keskin bir düşüş yaşadı. Bölgede toplam 127.000 adet elektrikli araç satışı gerçekleşirken, bu, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27’lik kayda değer bir düşüşe denk geliyor. Avrupa pazarında elektrikli araçların toplam pazar payı yüzde 14,5’e geriledi; bu oran, önceki aylarda ulaşılan yüzde 18,2’lik seviyelerin altında kaldı. Almanya’da elektrikli araç sübvansiyonlarının sona ermesi ve Fransa’da sübvansiyon koşullarının sıkılaştırılması gibi faktörler, bu düşüşte büyük rol oynadı. Yüksek faiz oranları ve genel ekonomik yavaşlama da tüketici talebini olumsuz etkiledi.
Amerika Pazarında Karışık Seyir
ABD ve Kanada pazarı ise ocak ayında daha dirençli bir profil çizdi. Bölgede toplam 93.000 adet elektrikli araç satıldı ve bu, yıllık bazda yüzde 20’lik bir artışı temsil ediyor. Ancak bu büyüme, özellikle saf elektrikli araç (BEV) satışlarında yavaşladı ve sadece yüzde 12 arttı. Şarj edilebilir hibrit araç (PHEV) satışları ise yüzde 50’lik güçlü bir artış göstererek dikkat çekti. Yüksek faiz oranları ve elektrikli araç fiyatlarının hala yüksek olması, BEV pazarındaki büyümeyi frenleyen önemli etkenler olarak öne çıkıyor.
Çin Piyasası Hızla Büyüdü
Küresel düşüş trendine rağmen, Çin pazarı ocak ayında güçlü bir performans sergiledi. Ülkede toplam 448.000 adet elektrikli araç satıldı ve bu, bir önceki yılın ocak ayına kıyasla tam yüzde 78’lik muazzam bir artışı ifade ediyor. Ancak bu yüksek büyüme oranının, 2023 yılının ocak ayındaki düşük baz etkisinden kaynaklandığını belirtmek gerekir; o dönemde Çin Yeni Yılı tatili ve sübvansiyon değişiklikleri nedeniyle satışlar düşüktü. Çin pazarında elektrikli araçların toplam pazar payı ise yüzde 32,7’ye ulaşarak küresel ortalamanın oldukça üzerinde seyretti.
Düşüşün Arkasındaki Nedenler
Küresel elektrikli araç pazarındaki ocak ayı daralmasının ardında birden fazla neden yatıyor:
- Sübvansiyon Kesintileri: Özellikle Avrupa’da Almanya ve Fransa gibi ülkelerde devlet desteklerinin azaltılması veya sona ermesi, elektrikli araç fiyatlarını tüketiciler için daha az cazip hale getirdi.
- Yüksek Faiz Oranları: Küresel enflasyonla mücadele kapsamında artırılan faiz oranları, taşıt kredilerini pahalı hale getirerek araç alım maliyetlerini yükseltti.
- Ekonomik Belirsizlik: Tüketicilerin genel ekonomik görünüm hakkındaki endişeleri, büyük harcamalardan kaçınmalarına neden oldu.
- Yüksek Araç Fiyatları: Elektrikli araçların içten yanmalı motorlu muadillerine göre hala daha yüksek başlangıç maliyetine sahip olması, bazı alıcıları tereddüde düşürüyor.
- Artan Envanter: Üreticilerin artan üretim kapasitelerine karşılık talepteki yavaşlama, bayi stoklarının artmasına ve potansiyel olarak fiyat indirimlerine yol açıyor.
Sektör analistleri, yılın ilk çeyrek sonuçlarının küresel elektrikli araç pazarının genel gidişatı hakkında daha net bir tablo sunacağını belirtiyor. Çin pazarındaki güçlü büyümenin, Avrupa’daki yavaşlamayı ne ölçüde dengeleyeceği ise merak konusu.