Birinci defa 2019 yılının sonlarında Çin’de başlayıp süratle dünyaya yayılan korona virüs enfeksiyonu (Covid-19), bugüne kadar geçen müddet içinde yaklaşık 40 milyon insanın hasta olmasına, 1 milyonun üzerinde kişinin de hayatını kaybetmesine yol açtı. Korona virüs enfeksiyonundan hastalanan şahısların genel olarak ateş, öksürük, bulantı, kusma, nefes darlığı, kas ağrıları, yorgunluk, eklem ağrıları, baş ağrısı, ishal ve nadiren de eklemde iltihabi tepki yani artrit şikâyetleri ile başvurduğunu belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, Covid-19 tablosunda hastaların hiç şikâyeti olmayan asemptomatik hastalardan, ani teneffüs külfeti sendromuna (ARDS) ve çoklu organ yetersizliğine kadar çok çeşitlilik gösterdiğini söyledi.
Kas ağrıları da hastalık semptomu
Yorgunluk, kas ve eklem ağrıları üzere kas-iskelet semptomlarının yaygın Covid-19 semptomları olduğunu lakin bunların yaygınlığının şimdi tam olarak araştırılmadığına dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, şöyle devam etti:
Covid-19 hastalarında dünya çapında yayınlanan kas-iskelet sistemi şikâyetlerinin ve epidemiyolojik özelliklerin yaygınlığını belirlemek için araştırmalar devam etmektedir. Bu araştırmalarda yaşın ve sosyo-coğrafik faktörlerin hastalığın şiddetli olup olmamasında tesirli olup olmadığı şimdi anlaşılamamıştır. Yaşlı hasta kümesinde çoklukla ağrı kesici kullanımı daha sık olduğu halde tekrar de Covid-19 enfeksiyonu sırasında ağrıların olması ayrıyeten telaş verici bir durum olmaktadır.
Zira ilaca karşın ağrı varlığı, hastalığın ağrı kesicilerin üstesinden gelebilecek güçte olabileceğini düşündürür. Elbette salgın esnasında hastalığın kas-iskelet sistemi ile ilişkilendirilmesi kolay değildir. Çünkü öncelik hastalığın tedavi edilebilmesidir. Muhtemelen önümüzdeki devirlerde bilgi birikimimiz arttıkça bu mevzu aydınlanacak ve tahminen de tedavi protokollerinin daha tesirli olabilmesi sağlanacaktır. Lakin bu periyotta kas- iskelet sistemi ağrıları tedavide şimdi belirleyici bir rol kazanmamış olmakla birlikte, hastalığın bir semptomu olarak görülmekte ve ağrı kesiciler, masaj üzere uygulamalar ile hasta rahatlatılmaya çalışılmaktadır.
Tertipli açık havada yürüyüş ve idman yapın
Birçok belirsizliğin olduğu bu devirde ağır tabloların görülmemesi için ferdî korunma önlemlerinin alınması ve maske, ara, hijyen üçlemesiyle ilgili kurallara harfiyen uyulmasının hayati kıymete sahip olduğunu hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, Fakat kış mevsimine yaklaştığımız bugünlerde hem teneffüs yolu enfeksiyonlarından korunmak hem de korona virüse karşı güçlü bağışıkla cevap vermek de çok değerlidir. Bu açıdan gerek idman yapmak gerekse de istikrarlı beslenmek son derece yararlıdır. Sistemli açık hava yürüyüşleri, hafif şiddetli kas güçlendirme antrenmanları kas iskelet sistemimizi güçlendirir. Belirli vitamin ve besin takviyeleri de bağışıklık sistemimizi güçlendirmede etili olur halinde konuştu.
D vitamini düzeyinizi tertipli denetim edin
Salgının da tesiriyle uzun vakittir birçok kişinin takviye olarak kullandığı multivitaminlerin de dikkatli kullanılması gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, şu ikazlarda bulundu: D ve C vitaminlerinin kandaki düzeyi beden direncinde son derece değerlidir. D vitamini eksikliği günlük hayatta kemik erimesini tetiklemekle birlikte yaygın kas ağrıları, yorgunluk yapmasının yanında bağışıklık sisteminin de zayıflamasına yol açar. D vitamini eksikliğinin tertipli takip edilmesi ve tamamlanması bu nedenlerle değerlidir. C vitamini de bedenin ziyanlı toksinlerin uzaklaştırılması ve antioksidan olarak da çok kıymetli rol oynayan glutatyon enziminin düzeyini artıran en değerli vitamindir. Bu sayede bedenin bağışıklık sistemini güçlendirir ve dayanıklılığını artırır.
Kuşburnu ve havuç bağışıklığı artırıyor
Flavinoid ismi verilen kümedeki dayanakların de kılcal damar duvarını besleyerek kanama ve pıhtılaşma bozukluklarının tedavisinde tesir göstereceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, Tabiatta kuşburnu, havuç, erik üzere besinlerde bulunan bu turunç flavinoidleri ile desteklenmiş eserlerin sayısının artması ve bu flavinoidlerin C vitamini ile kombine kullanılmaya başlanması bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi konusunda etkiyi artırmıştır. Tekrar karamürver, çinko üzere takviyeler de hem C hem de D vitaminlerinin bağışıklık sistemi üzerindeki aktifliğini artırmaktadır. D vitamini, C vitamini, çinko üzere eserler tek başına kullanılabileceği üzere kombine olarak da kullanılabilir. Bu kombinasyonlar tıpkı vakitte multivitamin halinde de gerek çocuklarda gerekse de erişkinlerde kullanılabilmektedir dedi.
Erişkinlerde koenzim Q-10, çocuklarda OMEGA-3
Erişkinlerde koenzim Q-10, çocuklarda ise Omega-3 ile zenginleştirilmiş beslenme takviyelerinin bağışıklığın güçlendirilmesinin yanı sıra birçok viral ve bakteriyel hastalığa karşı da bedenin savunma bariyeri oluşturmasını kolaylaştıracağını kelamlarına ekleyen Dr. Öğr. Üyesi İbrahim Halil Ural, Bu tip besin takviyelerinin kullanım müddetlerini ve uygun dozlarının kesinlikle hastayı takip eden hekim tarafından düzenlenmesi gerekir. Unutmayalım ki, hastalığa yakalanmamak, hasta olup tedavi olmaktan çok daha kıymetli, ucuz ve tesirli bir yoldur
Milliyet